Israa’iil ayaa ciidamo dheeraad ah u dirtay koonfurta Lubnaan iyadoo duullaanka dhulka uu sii fidayo.

Milatariga Israa’iil ayaa ciidamo dheeraad ah u diraya koonfurta Lubnaan inkastoo ay sii kordhayso walaaca caalamiga ah ee ku saabsan duqeymaha dhimashada leh ee Israa’iil, isla markaana ay ku dadaalayaan inay sii xoojiyaan duullaanka ay ku hayaan dhulka Lubnaan.

 

Qaybta 162 ayaa ku biiraysa laba qaybood oo kale oo ciidan ah oo horey uga howlgalayay koonfurta Lubnaan, sida ay ku sheegtay qoraal ay ku qortay baraha bulshada.

 

Dalxiiska ciidamada dheeraadka ah ayaa yimid maalin ka dib markii Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu uu sheegay in ciidanku ay qorsheynayaan inay abuuraan “aag difaac oo weyn” koonfurta Lubnaan si ay u joojiyaan hanjabaadda gantaalada ee ka imanaysa kooxda hubaysan ee Lubnaan ee Hezbollah.

 

Israa’iil waxay weerarro xooggan ku qaadday deriskeeda waqooyi horraantii Maarso ka dib markii Hezbollah ay gantaallo ku tuurtay dhulka Israa’iil ka dib dilkii 28-kii Febraayo ee Hoggaamiyaha Sare ee Iiraan Ayatollah Ali Khamenei dagaalkii Mareykanka iyo Israa’iil ee Iiraan.

 

Milatariga Israa’iil ayaa weeraro cirka iyo dhulka ah ka fuliyay Lubnaan iyagoo soo saaray amarro barakicin ah oo ballaaran oo loogu talagalay dadka deggan koonfurta dalka, iyo sidoo kale dhowr xaafadood oo ku yaal caasimadda, Beirut.

 

In ka badan 1.2 milyan oo qof ayaa guryahooda laga saaray tan iyo bilowgii Maarso, sida laga soo xigtay Qaramada Midoobay, taasoo keentay walaac ku saabsan dhibaato bani’aadamnimo oo sii kordheysa.

 

Weerarada Israa’iil ayaa sidoo kale dilay ugu yaraan 1,116 qof waxayna dhaawaceen 3,229 kale, sida laga soo xigtay tirokoobyada Wasaaradda Caafimaadka ee Lubnaan.

 

Dalalka shisheeye ayaa ku baaqay in la joojiyo dagaalka, iyadoo Faransiiska, Boqortooyada Midowday (UK), Jarmalka, Talyaaniga iyo Kanada ay toddobaadkii hore ka digeen in weerar dhulka ah oo ballaaran oo Israa’iil ay ku qaaddo “uu yeelan doono cawaaqib bani’aadamnimo oo ba’an” oo “laga hortago”.

 

Laakiin ciidamada Israa’iil ayaa si qoto dheer ugu sii gudbay dhulka Lubnaan halka Wasiirka Difaaca Israel Katz uu sheegay in muwaadiniinta Lubnaan aan loo oggolaan doonin inay ku laabtaan guryahooda koonfurta ilaa laga sugo badbaadada waqooyiga Israa’iil.

 

‘Waxay khatar gelinaysaa madaxbannaanida Lubnaan’

 

Khamiistii, Ra’iisul Wasaaraha Lubnaan Nawaf Salam ayaa ka digay cadaadiska Israa’iil ee lagu doonayo in lagu sii xoojiyo duullaankeeda dhulka intii uu taleefan kula hadlay Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay Antonio Guterres.

 

Xafiiska Salam oo laga akhriyay wadahadallada ayaa sheegay in hoggaamiyaha Lubnaan uu u sheegay Guterres in ficillada iyo hadallada Israa’iil “ay yihiin arrin aad u culus oo khatar ku ah madaxbannaanida Lubnaan” isla markaana jebinaysa sharciga caalamiga ah iyo Axdiga Qaramada Midoobay.

 

Salam wuxuu sidoo kale sheegay in dowladdiisu ay cabasho u gudbin doonto Golaha Amniga ee Qaramada Midoobay si ay ugu booriso hay’adda adduunka “inay gudato mas’uuliyaddeeda ku aaddan joojinta xadgudubyadan”.

 

Amnesty International ayaa sidoo kale ka digtay in burburinta buundooyinka iyo guryaha koonfurta Lubnaan ay muujinayso “diiwaanka dambiyada xasuuqa ah” ee Israa’iil ay ka geysatay marinka Qaza, halkaas oo ay ka fulisay dagaal xasuuq ah oo ka dhan ah Falastiiniyiinta tan iyo Oktoobar 2023.

 

“Milatariga Israa’iil ayaa horeyba si weyn u burburiyay una burburiyay nolosha rayidka ee koonfurta Lubnaan. Dunidu waa inaysan garab istaagin iyadoo hoggaamiyeyaasha Israa’iil ay si aan xishood lahayn ugu hanjabeen burburin iyo barokac dheeraad ah,” ayay kooxda xuquuqda ku tiri qoraal ay soo dhigtay X.

 

“Israa’iil waa inaan loo ogolaan inay ku xadgudubto sharciga caalamiga ah iyada oo aan la ciqaabin gobolka oo dhan. Hoggaamiyeyaasha adduunku waa inay ilaaliyaan waajibaadkooda sharciga caalamiga ah ee ah inay joojiyaan burburinta sharci darrada ah ee Israa’iil ee hantida rayidka.”

 

Dhanka kale, madaxa Hezbollah Naim Qassem ayaa toddobaadkan ballanqaaday in kooxdu ay sii wadi doonto dagaalka “aan xad lahayn” oo ay kula jirto waxa uu ku tilmaamay “cadow haysta dhulka oo sii wada gardarrada maalinlaha ah”.

 

Xisbollah ayaa Khamiistii ku dhawaaqday in ka badan 45 hawlgallo milatari oo ka dhan ah Israa’iil, oo ay ku jiraan gantaallo iyo rasaas diyaaradeed iyo bartilmaameedsiga ciidamada Israa’iil ee gudaha Lubnaan.

 

Kooxdu waxay sidoo kale sheegtay inay bartilmaameedsatay dhowr baabuur oo gaashaaman oo Israa’iil ah oo wata gantaallo hagaya, oo ay ku jiraan laba taangi oo Merkava ah oo ku yaal magaalada xuduudda ku taal ee Deir Siryan.

 

Weerar gantaal oo Hezbollah ka fulisay magaalada xeebta ku taal ee Nahariya ee Israa’iil ayaa sidoo kale dilay hal qof waxayna dhaawacday 11 kale, sida ay sheegeen mas’uuliyiinta Israa’iil.

 

Dhanka kale, militariga Israa’iil ayaa sheegay in hal askari la dilay, afar kalena la dhaawacay, ka dib “dhacdo” ka dhacday koonfurta Lubnaan.