Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed: Tiirka Amniga iyo Qarannimada

Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed (SNA) waa ciidanka rasmiga ah ee dowladda, waxaana ka mid ah askar iyo saraakiil si toos ah uga tirsan dowladda Soomaaliya. Waxaa lagu dhisay tababarro gudaha iyo dibadda ah, waxaana taageera hay’ado caalami ah sida Midowga Afrika iyo dalal kale.

Dhanka kale, Al-Shabaab waa koox hubaysan oo ka soo horjeeda dowladda Soomaaliya, laguna tilmaamo urur argagixiso. Ma aha qayb ka mid ah ciidanka dowladda, balse waa cadow ay la dagaallamaan.

Waxaa jira mararka qaar:

Dad hore uga tirsanaa Al-Shabaab oo isa soo dhiibay kadibna lagu daray ciidamada ama loo sameeyay barnaamijyo dib-u-habeyn (rehabilitation).

Ama musuq iyo nidaam darro sababi kara in dad aan si fiican loo hubin ay galaan ciidanka.

Laakiin guud ahaan, ciidanka dowladda ma aha Al-Shabaab, waana laba dhinac oo iska soo horjeeda.

Dhismaha ciidanka Soomaaliya (gaar ahaan Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed) waa geeddi-socod dheer oo leh dhowr marxaladood. Ujeeddadu waa in la helo ciidan qaran oo xirfad leh, daacad u ah dowladda, kana shaqeeya amniga dalka.

1. Qorista askarta (Recruitment)

Dowladda ayaa qaadata dhalinyaro Soomaaliyeed oo buuxiya shuruudo (da’, caafimaad, iwm).

Waxaa la isku dayaa in laga soo xulo dhammaan gobollada si ciidanku u noqdo mid qaran, ma aha mid qabiil ku dhisan.

2. Hubinta iyo baaritaanka (Screening)

Askarta cusub waxaa la mariyaa baaritaan:

Diiwaangelin iyo xog ururin

Hubinta inaysan ku lug lahayn dambiyo culus ama kooxo sida Al-Shabaab

Tani waa tallaabo muhiim ah si loo helo ciidan lagu kalsoonaan karo.

3. Tababarka (Training)

Askarta waxaa la siiyaa tababar ciidan:

Dagaal iyo difaac

Anshaxa iyo sharciga

Ilaalinta shacabka

Tababaradan waxaa bixiya Soomaaliya iyo dalal taageera sida Turkey, United States, iyo hawlgalka Midowga Afrika.

4. Qalabaynta (Equipment)

Ciidanka waxaa la siiyaa hub, dhar ciidan, iyo qalab kale oo shaqo.

Taageero badan waxay ka timaadaa saaxiibada caalamka.

5. Nidaam iyo maamul (Command & Structure)

Ciidanku wuxuu leeyahay hoggaan:

Saraakiil (officers)

Taliyayaal

Waxay ka amar qaataan Wasaaradda Gaashaandhigga iyo madaxda sare ee dowladda.

6. Mushahar iyo diiwaangelin (Salary & Registration)

Dowladda iyo taageerayaal caalami ah ayaa bixiya mushaharka.

Waxaa la sameeyaa nidaam diiwaangelin si looga hortago askar “magac u yaal” (ghost soldiers).

7. Hawlgal iyo shaqo (Deployment)

Marka la tababaro, askarta waxaa loo diraa:

Dagaal ka dhan ah kooxaha hubeysan

Ilaalinta magaalooyinka

Sugidda amniga guud

Gunaanad

Ciidanka Soomaaliya waxaa lagu dhisaa qorid + tababar + nidaam + kormeer, si loo helo ciidan qaran oo mideysan. Inkastoo ay jiraan caqabado (dhaqaale, nidaam, iwm), waxaa socda dadaallo lagu xoojinayo ciidanka