Israa’iil ayaa duqeymo ku qaaday goobaha nukliyeerka iyadoo Iiraan ay ka digtay aargoosi

Israa’iil ayaa duqeysay xarun farsameysa uranium oo ku taal magaalada Yazd ee bartamaha Iiraan, sida ay xaqiijiyeen militariga Israa’iil, taasoo ah tallaabo sii kordheysa oo imaaneysa iyadoo diblomaasiyiinta gobolka ay isku dayayeen inay dhexdhexaadiyaan heshiis lagu joojinayo dagaalka wadajirka ah ee Mareykanka iyo Israa’iil ee ka dhanka ah Iiraan.

 

Ciidamada Cirka ee Israa’iil ayaa sheegay inay duqeeyeen warshad loo isticmaalay in lagu soo saaro walxaha ceeriin ee lagama maarmaanka u ah geeddi-socodka kobcinta uranium-ka, iyagoo ku tilmaamay “xarun gaar ah” oo ku taal kaabayaasha nukliyeerka ee Iiraan. Hay’adda Tamarta Atomiga ee Iiraan ayaa xaqiijisay weerarka, laakiin waxay sheegtay inaysan jirin wax khasaare ah ama daadad shucaac ah.

Madaafiic ayaa sidoo kale ku dhacday meel u dhow Warshadda Korontada Nukliyeerka ee Bushehr, sida ay sheegtay Hay’adda Tamarta Atomiga ee Iiraan. Weerarku ma geysan wax khasaare ah, dhaqaale, ama dhaawac farsamo,” ayay hay’addu sheegtay.

 

Jimcihii waxay ahayd maalintii 28aad ee iskahorimaadka, weerarka ay qaadeen ciidamada Israa’iilna wuxuu qayb ka ahaa mowjado weerarro ah oo ka dhacay goobo dalka oo dhan ah.

 

Xarunta Biyaha ee Khondab ee culus ee ku taal bartamaha Iiraan ayaa la duqeeyay, iyo sidoo kale laba warshadood oo bir ah oo waaweyn: xarunta birta Khuzestan iyo dhismaha birta Mobarakeh ee Isfahan.

 

Wasiirka Arrimaha Dibadda Abbas Araghchi ayaa sheegay in Iiraan ay “qiimo sax ah ku bixin doonto” weerarrada Israa’iil ee dhowr goobood oo muhiim ah oo kaabayaasha dhaqaalaha ah. “Israel waxay duqeysay 2 ka mid ah warshadaha birta ee ugu waaweyn Iiraan, warshad koronto iyo goobo nukliyeer oo rayid ah iyo kaabayaasha kale,” ayuu yiri Araghchi oo ku qoray qoraal uu soo dhigay X.

 

Weerarrada ayaa sidoo kale ka dhacay meelo ku yaal iyo hareeraheeda Tehran, magaalada Kashan iyo Ahwaz, halka 18 qof lagu dilay Qom.

In ka badan 1,900 oo qof ayaa lagu dilay weerarradii Mareykanka iyo Israa’iil ay ku qaadeen Iiraan tan iyo markii dagaalku bilaabmay Febraayo 28.

Xayeysiis
Saraakiisha Iiraan waxay sheegeen in weerarrada Mareykanka iyo Israa’iil ay waxyeello u geysteen ugu yaraan 120 matxaf iyo goobo taariikhi ah oo dalka oo dhan ah tan iyo markii colaaddu bilaabatay.

Negar Mortazavi, oo ah sarkaal sare oo aan deganayn oo ka tirsan Xarunta Siyaasadda Caalamiga ah, ayaa u sheegay Al Jazeera in xitaa dadka Iiraaniyiinta ah ee dhaleeceynayay dowladdooda ay si isa soo taraysa u arkaan dagaalka mid lagu weerarayo dadka Iiraan halkii ay ka ahaan lahayd hoggaankeeda, isagoo sheegay in bartilmaameedsiga biyaha, korontada, gaaska, dhaxalka dhaqanka, dugsiyada iyo isbitaallada ay tahay “mid aan la aqbali karin.”

Wasiirka Difaaca Israa’iil Israel Katz ayaa sheegay in Israa’iil ay “xoojin doonto” ololaheeda oo ay ballaarin doonto goobaha ay bartilmaameedsanayso, isagoo ku eedeeyay Tehran inay si ula kac ah u hagayso gantaalada rayidka Israa’iil.

Taliyaha Hawada Sare ee IRGC Seyed Majid Moosavi ayaa ka digay in iskahorimaadku uu galayo dhul cusub, isagoo leh “isbarbardhigga ma noqon doono il isha.” Wuxuu ku boorriyay shaqaalaha shirkadaha warshadaha ee Mareykanka iyo Israa’iil ee ku baahsan gobolka inay si degdeg ah uga baxaan goobahooda shaqada.

Ali Hashem oo ka tirsan Al Jazeera, oo ka soo warramaya Tehran, ayaa xusay in weerarrada lagu qaaday laba xarumood oo waaweyn oo nukliyeer ah oo Iiraan ah ay ku kicin karaan IRGC inay mar kale bartilmaameedsato Dimona, oo ah goobta nukliyeerka Israa’iil, sida ay u dhacday toddobaadkii hore.

 

Kahor weeraradii Jimcihii, Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa Khamiistii sheegay inuu dib u dhigay weeraradii la qorsheeyay ee lagu qaaday kaabayaasha tamarta Iiraan muddo 10 maalmood ah, ilaa Abriil 6, isagoo sheegay in wadahadallada lagu soo afjarayo dagaalka ay “si aad u wanaagsan u socdaan”.

 

Mas’uuliyiinta Iiraan ayaa si cad u diiday qeexitaankaas, iyagoo ku tilmaamay soo jeedinta Washington ee ah in dagaalka la joojiyo mid “hal dhinac ah oo aan caddaalad ahayn” waxayna qeexeen liiskooda shuruudaha, oo ay ku jiraan magdhowga dagaalka iyo aqoonsiga maamulka Iiraan ee Gacanka Hormuz.

 

Jimcihii, sarkaal Iiraani ah ayaa sheegay in weerarrada socda, iyagoo isla markaana ka wada hadlaya wadahadallada, ay yihiin “kuwo aan loo dulqaadan karin”.

 

Dhanka kale, Pakistan waxay sheegtay inay si firfircoon u gudbinayso farriimaha labada dhinac, iyadoo Turkiye iyo Masar ay sidoo kale taageerayaan dhexdhexaadinta.

 

Xoghayaha Arrimaha Dibadda ee Mareykanka Marco Rubio, oo ka hadlayay wadahadallada G7 ee Faransiiska, ayaa sheegay inuu filayo in howlgalka lagu soo gabagabeeyo “toddobaadyo, ee aan bilo ahayn”.

 

Canshuuraha laga qaado Marinka Hormuz
Rubio ayaa sidoo kale ka digay in qorshaha Iiraan ee ah inay canshuur ku soo rogto maraakiibta mara Marinka Hormuz uu yahay “sharci darro, aan la aqbali karin oo khatar ku ah adduunka,” isagoo sheegay inuu taageero ballaaran ka helay xulafada G7 si ay uga hortagaan tallaabadaas.

 

Ilaaliyaha Kacaanka Iiraan ayaa Jimcihii sheegay inay dib u celiyeen saddex markab oo isku dayaya inay isticmaalaan marinka, iyagoo ku dhawaaqay inay xiran yihiin maraakiibta u socda ama ka imanaya dekedaha lala xiriiriyay cadowgooda.