La-taliye sare oo u qaabilsan hogaamiyaha ugu sarreeya Iiraan ayaa ka wada hadlay siyaabaha lagu gaari karo heshiis “dheellitiran oo caddaalad ah” oo lala galo Mareykanka intii lagu jiray wadahadalladii ka dhacay Cumaan Talaadadii, iyadoo Washington iyo Tehran ay isu diyaarinayaan inay dib u bilaabaan wadahadalladii looga gol lahaa in lagu baajiyo khilaaf cusub.
Cummaan waxay fududeysay wadahadalladii u dhexeeyay Iiraan iyo Mareykanka usbuucii hore, kaas oo afhayeen u hadlay wasaaradda arrimaha dibadda Iiraan uu sheegay inay u ogolaatay Tehran inay cabbirto halista Washington isla markaana ay muujiso is-afgarad ku filan oo diblomaasiyadda lagu sii wadi karo.
Wadahadalladu waxay yimaadeen ka dib markii Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump uu dhigay maraakiib badeed gobolka, taasoo keentay cabsi laga qabo tallaabo milatari oo cusub. Trump, oo ku biiray olole duqayn Israa’iil ah sannadkii hore oo weeraray goobaha nukliyeerka Iiraan, ayaa bishii hore ku hanjabay inuu faragelin milatari ku sameyn doono intii lagu jiray olole dhiig badan ku daatay oo ay dowladdu ku qaadday dibadbaxyo ka dhacay dalka oo dhan oo ka dhacay Iiraan, laakiin ugu dambeyntii wuu istaagay.
“Ka dib wadahadallada, waxaan dareemnay in la isfaham iyo is-afgarad lagu sii wadi karo geeddi-socodka diblomaasiyadeed,” ayuu yiri afhayeenka wasaaradda arrimaha dibadda Iiraan, Esmaeil Baghaei.
Baghaei wuxuu sheegay in safarkii Talaadada ee Cumaan uu ku tagay Cali Larijani, oo ah lataliyaha Hogaamiyaha Sare Ali Khamenei, uu ahaa mid hore loo qorsheeyay, iyo in Larijani uu u safri doono dhinaca Qatar, oo sidoo kale dhexdhexaadisay dhowr xiisadood oo Bariga Dhexe ah.
Qiimaha saliidda ayaa hoos u dhacay Talaadadii iyadoo ganacsatadu ay diiradda saarayeen xiisadaha Iiraan iyo Mareykanka.
Farqiga ka taagan in laga wada hadlo kaydinta gantaalada
Wakaaladda wararka ee dowladda Cumaan ayaa sheegtay in Larijani iyo Sultan Haitham bin Tariq ay ka wada hadleen siyaabaha lagu gaari karo heshiis “dheellitiran oo caddaalad ah” oo u dhexeeya Iiraan iyo Mareykanka, iyagoo carabka ku adkeeyay muhiimadda ay leedahay in dib loogu laabto wadahadalka si loo xalliyo khilaafaadka loona hormariyo nabadda iyo amniga gobolka iyo kan adduunka.
Warbaahinta dowladda Iiraan ayaa sheegtay in kulanku uu socday ku dhawaad saddex saacadood.
Iiraan waxay diyaar u tahay inay “qasato” uranium-ka aadka loo kobciyay haddii dhammaan cunaqabataynta laga qaado: Madaxa Nukliyeerka
Bariga Dhexe
Iiraan waxay diyaar u tahay inay “qasato” uranium-ka aadka loo kobciyay haddii dhammaan cunaqabataynta laga qaado: Madaxa Nukliyeerka
Taariikhda iyo goobta wareegga xiga ee wadahadallada Mareykanka iyo Iiraan weli lama shaacin.
Mareykanka ayaa doonaya inuu ballaariyo baaxadda wadahadallada uu la leeyahay Iiraan marka laga reebo arrinta nukliyeerka si loo xakameeyo barnaamijka gantaalada ballistic-ga ee Iiraan, oo ah mid ka mid ah kuwa ugu waaweyn Bariga Dhexe.
Tehran waxay sheegtay in hubkeeda gantaallada dib loo dhisay tan iyo ololihii duqeymaha 12-ka maalmood ahaa ee sannadkii hore ay sameeyeen Israa’iil iyo Mareykanka, iyo in kaydkeeda aan laga gorgortami karin.
Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu ayaa la filayaa inuu kulan uu la yeesho Trump ku qabto Washington Arbacada si uu u riixo in heshiis kasta oo Mareykanka iyo Iiraan ah lagu daro xaddidaadyo saaran gantaalada Tehran.
Baghaei wuxuu sheegay in Mareykanka “waa inuu si madax-bannaan uga shaqeeyaa cadaadiska shisheeye, gaar ahaan cadaadiska Israa’iil ee iska indha tiraya danaha gobolka iyo xitaa Mareykanka.”
Wadahadal kasta, Iiraan waxay sii wadi doontaa inay dalbato in laga qaado cunaqabateynta dhaqaale waxayna ku adkeysan doontaa xuquuqdeeda nukliyeerka oo ay ku jirto kobcinta, sida uu sheegay Madaxweynaha Iiraan Masoud Pezeshkian.
Washington waxay ka dalbatay Iiraan inay ka tanaasusho kaydkeeda uranium-ka oo lagu kobciyay ilaa 60 boqolkiiba saafiga kalluunka, tallaabo yar oo ka fog 90 boqolkiiba oo loo arko heerka hubka.
Vance wuxuu sheegay in Trump uu go’aamin doono khadadka cas
Madaxa Ururka Tamarta Atomiga ee Iiraan, Mohammad Eslami, ayaa Isniintii yiri: “Suurtagalnimada in la qaso 60 boqolkiiba uranium-ka la kobciyay … waxay ku xiran tahay in, beddelkeeda, dhammaan cunaqabataynta la qaado iyo in kale.”
Markii la weydiiyay in Mareykanku uu oggolaan doono in Iran ay xaddido kobcinta uranium-ka, Madaxweyne ku xigeenka Mareykanka JD Vance ayaa yiri intii uu booqanayay Armenia Isniintii: “Waxaan u maleynayaa in Madaxweyne Trump uu go’aan kama dambays ah ka gaari doono meesha aan ka soo saarno khadadka cas ee wadahadallada.”
Iiraan iyo Mareykanka waxay yeesheen shan wareeg oo wadahadallo ah sannadkii hore oo ku saabsan xakamaynta barnaamijka nukliyeerka ee Tehran, iyadoo geeddi-socodku uu burburay inta badan sababtoo ah muranka ku saabsan kobcinta uranium-ka gudaha Iiraan.
Tan iyo markii Trump uu weeraray xarumaha Iiraan, Tehran waxay sheegtay inay joojisay dhaqdhaqaaqa kobcinta. Waxay had iyo jeer sheegtay in barnaamijkeeda nukliyeerka uu yahay mid loogu talagalay ujeeddooyin nabadeed oo keliya.


