Mas’uuliyiinta Iiraan waxay taageerayaan sii socoshada taageerada Mojtaba Khamenei

Siyaasiyiinta iyo mas’uuliyiinta diinta ee Iiraan ayaa isku soo ururaya calanka waxayna tilmaamayaan dagaal daba dheeraaday ka dib markii Mojtaba Khamenei loo doortay hoggaamiyaha ugu sarreeya maadaama dalka uu ka socdo dhaleecayn ka timid Mareykanka iyo Israa’iil.
Golaha Khubarada oo ka kooban 88 xubnood, oo ka kooban hoggaamiyeyaasha diinta, ayaa ansixiyay wiilka labaad ee Ayatollah Ali Khamenei inuu noqdo beddelkiisa ka dib markii la dilay Febraayo 28, maalintii ugu horreysay ee dagaalka. Khamenei-ga yar ayaa loo xilsaaray inuu hoggaamiyo “aasaaska barakeysan ee Jamhuuriyadda Islaamiga ah”, sida uu sheegay telefishanka dawladdu habeennimadii Isniinta.
‘Aflagaado’: Mowjad cusub oo gantaalada Iiraan, diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ayaa bartilmaameedsanaya waddamada Khaliijka
Yurub oo noqonaya awoodda hubka inkastoo ay kordheen soo dejinta, ayuu yiri SIPRI
da dagaal ee Mareykanka iyo Israa’iil ee Iiraan: Taariikh kooban oo ku saabsan howlgalka iyo ballanqaadyada beenta ah
Mojtaba Khamenei oo 56 jir ah si dhib yar uma uusan soo bandhigin wax muuqaal ah ama hadal ah laakiin waxaa la rumeysan yahay inuu u dhaqmay sidii dilaal awood leh oo xiriir qoto dheer la leh Ciidanka Ilaalada Kacaanka Islaamiga ah (IRGC). Kor u kaca uu sameeyay wuxuu calaamad u yahay sii socoshada hay’adda diiniga ah ee xukunka la wareegtay ka dib kacaankii Islaamiga ahaa ee 1979.
IRGC, oo markii hore loo sameeyay inay u shaqeyso si barbar socota ciidamada caadiga ah ee dalka si ay u ilaaliyaan hay’adda laakiin tan iyo markaas isu beddeshay ciidan milatari iyo dhaqaale oo weyn, ayaa ka mid ahaa kuwii ugu horreeyay ee ballanqaaday daacadnimada hoggaamiyaha cusub.
Waxay sheegtay in ciidamadeedu ay diyaar u yihiin inay “si buuxda u hoggaansamaan oo ay u huraan amarrada rabbaaniga ah” ee Khamenei si ay “u ilaaliyaan qiimaha kacaanka Islaamiga ah una ilaaliyaan dhaxalka” labada hoggaamiye ee ugu sarreeya, Cali Khamenei iyo Ruhollah Khomeini.
Ciidamada cirka, dhulka, badda iyo kuwa kale ee waaweyn ee IRGC waxay soo saareen bayaanno taageero oo kala duwan.
Ciidamada Iiraan, taliska sare ee booliiska iyo Golaha Difaaca ayaa sidoo kale sheegay inay diyaar u yihiin inay ka amar qaataan Mojtaba Khamenei, Wasiirka Sirdoonka Esmaeil Khatib ayaa sheegay in xulashadiisu ay muujinayso in “Iiraan Islaami ah aysan garanayn wax dhammaad ah oo ay had iyo jeer leedahay aragti wanaagsan oo guul ah.”
Kooxda ilaalinta dastuurka ee awoodda badan oo ka kooban 12 xubnood oo loo yaqaan Golaha Ilaalada ayaa ku tilmaamtay doorashada Mojtaba Khamenei “xanuunka” uu ka qaaday aabihiis iyadoo seminaarada saameynta leh ee dalka oo dhan iyo madaxda dowladda, garsoorka iyo baarlamaanka ay soo saareen hadallo la mid ah.
Ali Larijani, xoghayaha Golaha Amniga Qaranka ee Sare, wuxuu u muuqday mid aan xamaasad badnayn laakiin wuxuu ku nuuxnuuxsaday in habka si sharci ah loo sameeyay sidaas darteed wuu taageersan yahay.
“Muddadii dhoweyd, sheekooyin iyo ololeyaal badan oo taban ayaa la sameeyay, laakiin geeddi-socodka hufan iyo kan sharciga ah ee ay qaadeen Golaha Khubarada ayaa jawaab cad ka bixiyay sheekooyinkaas,” ayuu u sheegay warbaahinta dowladda isagoo si cad u tixraacaya warbixinnada warbaahinta ee ah in isaga iyo qaar kale ay ka soo horjeedeen doorashada.
Larijani wuxuu ku nuuxnuuxsaday in xafiiska hoggaamiyaha ugu sarreeya ay tahay in dhammaan la caawiyo isagoo ah “astaan midnimo qaran” wuxuuna rajo ka muujiyay in xilligii Mojtaba Khamenei, “Iiraan waxay la jaanqaadaysaa waddada horumarka, xaaladaha dhaqaale ayaa la hagaajiyaa, xasillooni badanna la siiyaa dadka”.
Dhammaan dadkii ammaanay hoggaamiyaha cusub waxay ugu yeereen “ayatollah”, taasoo muujinaysa in maqaamkiisa diimeed laga soo saaray darajada hoose ee hojatoleslam taasoo qayb ka ah kor u kaca uu u galay xafiiska siyaasadeed iyo diimeed ee ugu sarreeya dalka.
Warbaahinta iyo taageerayaashiisa oo ku xiran dawladda ee xagjirka ah waxay gaareen heer ay ugu yeeraan “imaam”, cinwaan loo isticmaalo in lagu qeexo dad diimeed oo muhiim ah oo ay si joogto ah u isticmaalaan warbaahinta dawladdu si ay ugu qeexaan aabihiis iyo Khomeini, oo ah hoggaamiyihii ugu horreeyay ee ugu sarreeya.
Telefishinka dawladdu wuxuu baahiyay sawirro ku saabsan wararka ku saabsan doorashada Khamenei oo lagu dhawaaqayo masaajidda muhiimka ah ee Tehran, Mashhad, Isfahan iyo magaalooyinka kale ee dalka oo dhan.
Farriimaha qoraalka ah ee ay dawladdu u dirtay Iiraaniyiinta ayaa dadka ku martiqaaday inay isugu yimaadaan Fagaaraha Enghelab (Kacaanka) ee bartamaha magaalada Tehran iyo goobo kale oo ku yaal magaalooyin kale Isniintii galabnimadii si ay “u cusboonaysiiyaan axdiga imaamka shahiidnimada u ah qaranka Muslimiinta oo ay u ballan qaadaan daacadnimo hoggaamiyaha ugu sarreeya ee ay soo xuleen Golaha Khubarada”.
Diyaaradaha dagaalka ee Israa’iil iyo Mareykanka ayaa duqeeyay Tehran iyo Isfahan galabnimadii, laba maalmood ka dib weerarro ballaaran oo lagu qaaday kaydka saliidda iyo warshadaha sifeynta ee caasimadda, taasoo keentay qiiq madow oo qaro weyn oo ka soo baxaya magaalada.
Waddo dhagax ah oo hortaala
Khamenei-ga yar wuxuu wajahayaa caqabado badan, oo ay ugu muhiimsan tahay khatarta dilka mustaqbalka la filayo iyadoo Mareykanka iyo Israa’iil ay ballanqaadeen inay sii wadi doonaan inay ka saaraan hoggaamiyeyaasha Iiraan.
Qaar ka mid ah warbaahinta maxalliga ah iyo kuwa Israa’iil ayaa sheegay in laga yaabo inuu ku dhaawacmay weerar, laakiin faahfaahintu ma cadda. Ma jirin wax caddayn ah oo ka yimid mas’uuliyiinta oo ku saabsan in Khamenei la filayo inuu dhawaan soo muuqdo.
Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa si isdaba joog ah u sheegay inuusan ku faraxsanayn doorashada wuxuuna higsan doonaa inuu dilo hoggaamiyaha cusub sababtoo ah wuxuu doonayaa in Mareykanku uu door ka ciyaaro go’aan ka gaarista hoggaanka mustaqbalka ee Iiraan.
Kor u kaca Khamenei ee yar ayaa soo jeedinaya in kooxo badan oo adag oo ku jira hay’adda Iiraan ay awoodda sii haystaan, waxayna tilmaami kartaa in dowladdu aysan rabin inay ogolaato wadahadallo cusub oo ay la gasho Mareykanka muddada gaaban.
Taliyayaashii IRGC iyo ciidanku waxay sii wadeen inay ridaan gantaallo tan iyo markii la doortay iyadoo hal taliye oo IRGC ah uu u sheegay telefishanka dowladda in dalku uu awood u leeyahay inuu sii wado weerarrada waaweyn ugu yaraan lix bilood.
Saraakiisha Mareykanka ayaa sidoo kale muujiyay rabitaankooda ah inay sii wadaan dagaalka si ay u gaaraan yoolalkooda, oo ay ku jiraan burburinta barnaamijyada nukliyeerka iyo gantaallada Iiraan iyo joojinta taageerada xulafada gobolka ee “dhidibka iska caabinta”.
Xubnaheeda – oo ay ku jiraan Hezbollah ee Lubnaan, Xuutiyiinta Yemen iyo kooxaha hubaysan ee Ciraaq – ayaa soo saaray hadallo taageeraya xulashada Khamenei.
Khamenei sidoo kale wuxuu hoggaaminayaa Iiraan xilli Mareykanku uu isku dayayo inuu xakameeyo dhoofinta saliidda, oo ah isha dakhliga muhiimka ah, iyadoo la adkeynayo cunaqabataynta si weyn u waxyeeleysay dhaqaalaha Iiraan.
Sanduuqa Hormuz ayaa la filayaa inuu sii ahaado meel aad u xun maadaama maraakiibta la carqaladeeyo. Iiraan waxay sidoo kale la kulmeysaa mid ka mid ah heerarka sicir bararka ugu sarreeyay tobanaan sano gudahood iyadoo heerka sicir bararka cuntada ee sanadlaha ah uu ka sarreeyo 100 boqolkiiba, sida laga soo xigtay Xarunta Tirakoobka ee Iiraan.
Lacagta qaranku waxay ka mid tahay kuwa ugu qiimaha yar uguna go’doonsan adduunka. Dowladdu waxay sii waddaa inay ballan qaaddo in dadka Iiraan oo gaaraya 92 milyan aysan u baahnayn inay ka walwalaan yaraanta alaabada lagama maarmaanka ah sida cuntada iyo shidaalka sababtoo ah qorshayaasha degdegga ah ayaa socda.










