“Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa Axaddii sheegay in hoggaanka Iiraan ay ugu yeereen inuu doonayo inuu “gorgortan galo” ka dib markii uu si isdaba joog ah ugu hanjabay inuu faragelin milatari ku sameyn doono haddii Tehran ay disho dibadbaxayaal.

Laba toddobaad, Iiraan waxaa ruxay dhaqdhaqaaq dibadbaxayaal ah oo sii kordhayay inkastoo kooxaha xuquuqda aadanaha ay ka digayaan inay noqotay “xasuuq.”

Dhammaan cinwaannada ugu dambeeyay la soco kanaalka Google News online ama app-ka.

Markii hore waxaa ka dhashay caro ka dhalatay kororka qiimaha nolosha, dibadbaxyadu waxay isu beddeleen caqabad halis ah oo ku timid nidaamka diiniga ah ee jiray tan iyo kacaankii 1979.

Macluumaadku waxay sii wadeen inay ka soo baxaan Iiraan inkastoo la xiray internetka maalmo badan, iyadoo muuqaallo laga soo duubay caasimadda Tehran iyo magaalooyin kale saddexdii habeen ee la soo dhaafay ay muujinayaan dibadbaxyo waaweyn.

Markii ay soo baxeen warbixinno ku saabsan tirada sii kordheysa ee dhimashada dibadbaxyada, iyo sawirro muujinaya meydad lagu soo ururiyay meel bannaanka ah oo meydadka la dhigo, Trump wuxuu sheegay in Tehran ay muujisay rabitaankeeda ah inay hadasho.

“Hogaamiyayaasha Iiraan ayaa soo wacay” shalay, Trump ayaa u sheegay wariyeyaasha saaran Air Force One, isagoo intaa ku daray in “shir la qabanayo… Waxay rabaan inay gorgortan galaan.”

Si kastaba ha ahaatee, wuxuu intaas ku daray in “laga yaabo inaan wax ka qabanno ka hor kulan.”

Xarunta Xuquuqda Aadanaha ee Iiraan ee fadhigeedu yahay Mareykanka (CHRI) ayaa sheegtay inay heshay “xisaabta goobjoogayaasha iyo warbixinno lagu kalsoonaan karo oo muujinaya in boqolaal dibadbaxayaal ah lagu dilay guud ahaan Iiraan intii lagu jiray xiritaanka internetka ee hadda.”

“Xasuuqii ayaa socda,” ayay tiri.

Hay’adda Xuquuqda Aadanaha ee Iran (IHR) oo fadhigeedu yahay Norway ayaa sheegtay inay xaqiijisay dilka ugu yaraan 192 dibadbaxayaal ah laakiin tirada dhabta ah ayaa aad uga badan karta.

“Warbixinno aan la xaqiijin ayaa tilmaamaya in ugu yaraan boqolaal qof, sida laga soo xigtay ilo wareedyo qaar, in ka badan 2,000 oo qof ayaa laga yaabaa in la dilay,” ayay tiri IHR.

In ka badan 2,600 oo dibadbaxayaal ah ayaa la xiray, sida ay IHR ku qiyaastay.

Muuqaal la baahiyay Axaddii ayaa muujinayay tobanaan meydad ah oo ku ururay bannaanka maydka koonfurta Tehran.

Muuqaalka, oo ay AFP u qoondeysay Kahrizak, ayaa muujinayay meydad ku duuban bacaha madow, iyadoo ay u muuqatay inay yihiin qaraabo murugaysan oo raadinaya kuwa ay jecel yihiin.

Tehraan, weriye ka tirsan AFP ayaa ku tilmaamay magaalo ku jirta xaalad curyaannimo ah.

Qiimaha hilibka ayaa ku dhawaad ​​​​laba jibaarmay tan iyo markii uu bilaabmay dibadbaxyada, dukaamo badanna waa la xiray. Kuwa furan waa inay xirmaan abbaaraha 4:00 ama 5:00 galabnimo, marka ciidamada amniga ay si ballaaran u howlgalaan.

Waxaa jiray fiidiyowyo yar oo muujinaya dibadbaxyo baraha bulshada Axaddii, laakiin Lama caddayn heerka ay gaarsiisan tahay xiritaanka internetka.

Muuqaal si weyn loo wadaagay ayaa muujinaya dibadbaxayaal mar kale isugu soo ururay degmada Pounak ee Tehran iyagoo ku qaylinaya halkudhigyo ay ku taageerayaan boqortooyada la riday.

Dibadbaxyada ayaa noqday mid ka mid ah caqabadaha ugu waaweyn ee hortaagan xukunka hoggaamiyaha ugu sarreeya Ayatollah Ali Khamenei, oo 86 jir ah, kaasoo yimid ka dib dagaalkii 12-ka maalmood socday ee Israa’iil ay la gashay jamhuuriyadda Islaamiga ah bishii Juun, kaas oo ay taageertay Mareykanka.

TV-ga dowladdu wuxuu baahiyay sawirro muujinaya dhismayaal gubanaya, oo ay ku jiraan masaajid, iyo sidoo kale aas loo sameeyay shaqaalaha amniga.

Laakiin ka dib saddex maalmood oo ay socdeen falal ballaaran, xarumaha dowladdu waxay ku dadaalayeen inay soo bandhigaan sawir muujinaya dib u soo laabasho deggan, oo baahinaysa sawirro muujinaya taraafikada oo si habsami leh u socota Axaddii. Guddoomiyaha Tehran Mohammad-Sadegh Motamedian ayaa ku adkaystay hadallo telefishinka laga sii daayay oo sheegaya in “tirada dibadbaxyadu ay hoos u dhacayso.”

Dowladda Iiraan ayaa Axaddii ku dhawaaqday saddex maalmood oo baroordiiq qaran ah oo loogu baroordiiqayo “shahiidiinta” oo ay ku jiraan xubno ka tirsan ciidamada amniga ee la dilay.

Madaxweyne Masoud Pezeshkian ayaa sidoo kale ku boorriyay Iiraaniyiinta inay ku biiraan “mudaharaad qaran oo iska caabin ah” Isniinta si loo cambaareeyo rabshadaha.

Isagoo ka jawaabaya hanjabaadaha soo noqnoqda ee Trump ee ah inuu faragelin ku sameeyo, afhayeenka baarlamaanka Iiraan Mohammad Bagher Ghalibaf ayaa sheegay in Iiraan ay dib u weerari doonto, isagoo ugu yeeray ciidamada Mareykanka iyo maraakiibta “bartilmaameedyo sharci ah” faallooyin ay baahisay TV-ga dowladda.

Reza Pahlavi, oo ah wiilka fadhigiisu yahay Mareykanka ee Shah-kii la eryay ee Iiraan, kaasoo soo ifbaxay isagoo ah nin ka soo horjeeda dowladda, ayaa sheegay inuu diyaar u yahay inuu ku laabto dalka oo uu hoggaamiyo kala-guur dimuqraadi ah.

“Waxaan horeyba u qorsheynayaa taas,” ayuu u sheegay Fox News Axaddii.

Wuxuu markii dambe ku boorriyay ciidamada amniga Iiraan iyo shaqaalaha dowladda inay ku biiraan dibadbaxayaasha.

“Shaqaalaha hay’adaha dowladda, iyo sidoo kale xubnaha ciidamada qalabka sida iyo kuwa amniga, waxay leeyihiin ikhtiyaar: inay la saftaan dadka oo ay noqdaan xulafo qaran, ama ay doortaan inay la shaqeeyaan gacan ku dhiiglayaasha dadka,” ayuu ku yiri hadal uu soo dhigay baraha bulshada. Qoraal warbaahineed.

Waxa kale oo uu ku boorriyay dibadbaxayaasha inay beddelaan calanka meelaha ka baxsan safaaradaha Iiraan.

“Waa waqtigii lagu qurxin lahaa calanka qaranka Iiraan,” ayuu yiri.

Calankii xafladda, ka hor kacaanka ayaa noqday astaan ​​u ah isu soo baxyada caalamiga ah ee ku soo badanayay taageerada dibadbaxayaasha Iiraan.

Magaalada London, dibadbaxayaashu waxay ku guuleysteen dhammaadkii usbuuca inay beddelaan calanka safaaradda Iiraan, iyagoo kor u taagaya meeshiisii ​​calanka saddex-midabka leh ee loo isticmaalay shah-gii ugu dambeeyay.”